Proteiny w kosmetykach do włosów — rodzaje, równowaga PEH i przeproteinowanie
Poznaj rodzaje protein w kosmetykach do włosów: keratynę, jedwab, pszenicę. Dowiedz się, czym jest równowaga PEH i jak rozpoznać przeproteinowanie włosów.
Dlaczego proteiny są ważne dla włosów?
Włos ludzki składa się w około 90% z keratyny — białka strukturalnego. Codzienne czynności (mycie, suszenie, czesanie), zabiegi chemiczne (farbowanie, trwała ondulacja) oraz czynniki środowiskowe (UV, chlor) uszkadzają tę strukturę, tworząc mikrouszkodzenia w korze włosa. Proteiny w kosmetykach mogą częściowo uzupełniać te ubytki, wzmacniając włos od wewnątrz.
Jednak — i to kluczowe — nie każdy włos potrzebuje protein w tym samym stopniu. Nadmiar protein może prowadzić do przeproteinowania, objawiającego się sztywnością, łamliwością i suchością. Dlatego tak ważna jest równowaga PEH.
Czym jest równowaga PEH?
PEH to skrót od trzech filarów pielęgnacji włosów:
- P — Proteiny (wzmocnienie struktury)
- E — Emolienty (zmiękczenie, wygładzenie — oleje, masła, silikony)
- H — Humektanty (nawilżenie — gliceryna, kwas hialuronowy, pantenol)
Zdrowe włosy potrzebują wszystkich trzech elementów w odpowiednich proporcjach. Włosy zniszczone i o wysokiej porowatości zwykle potrzebują więcej protein. Włosy zdrowe i o niskiej porowatości — więcej emolientów i humektantów. Poszukaj odpowiednich składników w naszej bazie INCI.
Rodzaje protein w kosmetykach — nazwy INCI
Keratyna
Nazwa INCI: Hydrolyzed Keratin lub Keratin. To białko identyczne ze strukturalnym białkiem włosa. Hydrolizowana forma (rozbita na mniejsze fragmenty) łatwiej wnika w łodygę włosa. Skuteczna w odbudowie uszkodzonych włosów, szczególnie po zabiegach chemicznych.
Proteiny jedwabiu
Nazwa INCI: Hydrolyzed Silk lub Silk Amino Acids. Lżejsze niż keratyna, nadają włosom miękkość i blask bez obciążania. Dobre dla włosów cienkich i delikatnych, które potrzebują lekkiego wzmocnienia.
Proteiny pszenicy
Nazwa INCI: Hydrolyzed Wheat Protein. Tworzą na włosach nawilżający film, zwiększają objętość i elastyczność. Popularne w szamponach i odżywkach do włosów cienkich. Uwaga: osoby z celiakią mogą reagować na aplikację zewnętrzną — choć dowody są ograniczone, warto zachować ostrożność.
Proteiny ryżu
Nazwa INCI: Hydrolyzed Rice Protein. Wzmacniają i dodają objętości. Dobrze tolerowane przez większość typów włosów.
Proteiny kolagenu
Nazwa INCI: Hydrolyzed Collagen. Duże cząsteczki, działają głównie na powierzchni włosa. Nawilżają i wygładzają, ale mniej skutecznie odbudowują niż keratyna.
Proteiny mleka
Nazwa INCI: Hydrolyzed Milk Protein lub Lactis Proteinum. Nawilżają i wzmacniają, dodają miękkości. Średnia wielkość cząsteczek.
Wielkość cząsteczek ma znaczenie
Nie wszystkie proteiny działają tak samo, a kluczowym czynnikiem jest wielkość cząsteczek (masa molowa):
- Małe cząsteczki (np. aminokwasy, niskomolekularna keratyna) — wnikają w korę włosa, odbudowują od wewnątrz
- Średnie cząsteczki — częściowo wnikają, częściowo działają na powierzchni
- Duże cząsteczki (np. kolagen, niezdydrolizowane proteiny) — tworzą film na powierzchni, wygładzają, ale nie odbudowują struktury
Słowo kluczowe to Hydrolyzed (hydrolizowany) — oznacza, że białko zostało rozbite na mniejsze fragmenty zdolne do penetracji włosa.
Przeproteinowanie — jak je rozpoznać?
Przeproteinowanie następuje, gdy na powierzchni i we wnętrzu włosa gromadzi się nadmiar białka. Włos traci elastyczność i staje się kruchy. Objawy:
- Włosy są sztywne jak słoma, szorstkie w dotyku
- Zwiększona łamliwość — włosy pękają przy czesaniu
- Brak elastyczności — mokry włos nie rozciąga się, od razu pęka
- Matowy wygląd pomimo nawilżenia
- Włosy nie chcą się układać, są nienaturalnie sztywne
Co robić przy przeproteinowaniu?
- Natychmiast odstawiaj kosmetyki z proteinami
- Skup się na nawilżeniu (humektanty) i zmiękczeniu (emolienty)
- Stosuj maski głęboko nawilżające z gliceryną, aloe vera, miodem
- Wróć do protein stopniowo, gdy włosy odzyskają elastyczność
Jak sprawdzić, czy kosmetyk zawiera proteiny?
Szukaj w składzie INCI słów kluczowych:
- Hydrolyzed + nazwa białka (Keratin, Silk, Wheat Protein, Rice Protein)
- Amino Acids (aminokwasy — budulec protein)
- Protein w nazwie składnika
- Keratin, Collagen, Elastin — samodzielnie lub w formie hydrolizowanej
Najszybciej sprawdzisz to w naszej wyszukiwarce kosmetyków — automatycznie oznaczymy składniki proteinowe w każdym produkcie.
Dla kogo proteiny są szczególnie ważne?
- Włosy farbowane i rozjaśniane — osłabiona struktura keratynowa
- Włosy po trwałej ondulacji lub keratynowym prostowaniu
- Włosy o wysokiej porowatości — otwarte łuski ułatwiają wnikanie protein
- Włosy narażone na wysokie temperatury (prostownica, suszarka)
Włosy zdrowe, o niskiej porowatości mogą nie potrzebować dodatkowych protein — wystarczą emolienty i humektanty. Przejrzyj nasz katalog odżywek, aby znaleźć produkt o odpowiednim składzie.
FAQ
Przesuszone włosy są miękkie, puszące się i porowate — brakuje im nawilżenia. Przeproteinowane włosy są sztywne, szorstkie i łamliwe — mają nadmiar białka. Test: mokry włos, który nie rozciąga się i od razu pęka, wskazuje na przeproteinowanie.
Nie. Keratynowe prostowanie to zabieg chemiczny wykorzystujący formaldehyd lub jego pochodne do zmiany struktury włosa. Proteiny w kosmetykach pielęgnacyjnych działają powierzchniowo i odbudowująco, bez zmiany struktury.
Zależy od stanu włosów. Zniszczone włosy mogą potrzebować protein co 1–2 tygodnie. Zdrowe — raz w miesiącu lub rzadziej. Obserwuj reakcję włosów i dostosowuj częstotliwość.
Aminokwasy to budulce protein — ich najmniejsze jednostki. Mają jeszcze mniejsze cząsteczki niż hydrolizowane proteiny, więc łatwiej wnikają we włos, ale działają słabiej strukturalnie.