Alkohole w kosmetykach - dobre i zle. Jak je odroznic na liscie INCI?
Nie wszystkie alkohole w kosmetykach sa takie same. Poznaj roznice miedzy alcohol denat a cetyl alcohol, ich wlasciwosci i wplyw na skore.
Maloktory skladnik kosmetyczny budzi tyle kontrowersji co alkohol. Media spolecznosciowe pelne sa porad, by unikac "alkoholu w kosmetykach" za wszelka cene. Problem w tym, ze pod jedna nazwa kryja sie zupelnie rozne substancje o diametralnie roznym dzialaniu. Czas rozwiac te mity raz na zawsze.
Dwie zupelnie rozne rodziny alkoholi
W chemii alkohol to kazdy zwiazek organiczny zawierajacy grupe hydroksylowa (-OH). To bardzo szeroka definicja, obejmujaca substancje od lotnego etanolu po stale, woskowe alkohole tluszczowe. W kosmetyce mozemy wyroznic dwie glowne grupy:
Alkohole proste (krotkolancuchowe) - te potencjalnie wysuszajace
Do tej grupy naleza:
- Alcohol Denat. (INCI: Alcohol Denat.) - alkohol etylowy skarzony, najczesciej spotykany "zly" alkohol
- Ethanol / Ethyl Alcohol - czysty alkohol etylowy
- Isopropyl Alcohol - alkohol izopropylowy
Te alkohole sa lotne - szybko odparowuja ze skory, co moze prowadzic do przejsciowego odtluszczenia i wysuszenia naskiorka. Jednak ich wplyw zalezy w duzej mierze od stezenia i formulacji calego produktu.
Alkohole tluszczowe (dlugolancuchowe) - te korzystne
To zupelnie inna klasa zwiazkow chemicznych:
- Cetyl Alcohol - alkohol cetylowy (C16)
- Cetearyl Alcohol - mieszanina alkoholu cetylowego i stearylowego
- Stearyl Alcohol - alkohol stearylowy (C18)
- Behenyl Alcohol - alkohol behenylowy (C22)
Te skladniki nie maja nic wspolnego z wysuszajacym dzialaniem etanolu. Sa to stale, woskowe substancje, ktore w kosmetykach pelnia role emolientow, wspolemulgatorow i substancji zageszczajacych. Jesli chcesz nauczyc sie je rozpoznawac na opakowaniach, nasz przewodnik po INCI bedzie bardzo pomocny.
Alcohol Denat. - czy zawsze jest zly?
Alcohol Denat. to alkohol etylowy, do ktorego dodano substancje skarzajace (np. Denatonium Benzoate), aby uczynic go niezdatnym do spozycia. W kosmetykach pelni kilka waznych funkcji:
- Rozpuszczalnik - pomaga rozpuscic skladniki aktywne, ktore slabo rozpuszczaja sie w wodzie
- Nosnik - poprawia penetracje innych skladnikow do skory
- Czynnik matujacy - szybko odparowujac, pozostawia matowe wykonczenie
- Regulator konsystencji - nadaje produktom lekka, niemlepiaca sie teksture
W tonikach, mgiielkach i produktach do wlosow Alcohol Denat. w umiarkowanym stezeniu nie musi byc problematyczny. Kluczowe jest stezenie - jesli Alcohol Denat. znajduje sie na poczatku listy INCI (zwlaszcza w top 3), oznacza to wysokie stezenie, ktore moze byc wysuszajace dla skory suchej lub wrazliwej.
Cetyl i Cetearyl Alcohol - niedocenieni sprzymierzency skory
Alkohole tluszczowe to jedne z najdluzej stosowanych i najlepiej przebadanych skladnikow kosmetycznych. Cetyl Alcohol zostal po raz pierwszy wyizolowany z oleju kaszalotowego w XIX wieku (dzis oczywiscie jest produkowany syntetycznie lub z oleju palmowego/kokosowego).
Dzialanie alkoholi tluszczowych:
- Emolientowe - wygladaja i zmiekczaja skore, wypelniajac przestrzenie miedzy korneocytami
- Wspolemulgujace - pomagaja stabilizowac emulsje, wspolpracujac z glownym emulgatorem
- Okluzyjne - tworza delikatna warstwe ochronna, ograniczajaca utrate wody
- Teksturotworcze - nadaja kremom gladka, jedwabista konsystencje
Co wazne, alkohole tluszczowe sa bardzo dobrze tolerowane nawet przez skore wrazliwa i atopowa. Alergie na te skladniki sa niezwykle rzadkie. Mozesz sprawdzic ich pelne profile w naszej bazie skladnikow.
Jak oceniac alkohole w swoich kosmetykach?
Prosta zasada: jesli nazwa alkoholu na liscie INCI jest dluga i zawiera slowa takie jak "cetyl", "cetearyl", "stearyl" czy "behenyl" - to alkohol tluszczowy i nie masz powodu do obaw. Jesli widzisz "Alcohol", "Alcohol Denat." lub "Ethanol" - zwroc uwage na pozycje na liscie INCI.
Warto tez porownac rozne produkty z tej samej kategorii. Sprawdz nasze porownania kremow do twarzy, gdzie znajdziesz pelne analizy skladow z uwzglednieniem wszystkich typow alkoholi.
Kiedy Alcohol Denat. moze byc problemem?
- Przy suchej, odwodnionej lub wrazliwej skorze
- Gdy jest na 1-3 pozycji listy INCI
- W produktach leave-on stosowanych na duze powierzchnie skory
- Przy uszkodzonej barierze lipidowej naskiorka
Kiedy Alcohol Denat. jest akceptowalny?
- W produktach zmywalnych (szampony, zele pod prysznic)
- W niskim stezeniu (daleko na liscie INCI)
- W produktach celowo matujacych dla cery tlustej
- Jako rozpuszczalnik dla skladnikow aktywnych w serum
Nie daj sie zwiesci uproszczonym radom z internetu. Chcesz sprawdzic, jakie alkohole zawiera Twoj kosmetyk? Wyszukaj produkt w naszej bazie i otrzymaj szczegolowa analize kazdego skladnika.
FAQ
Absolutnie nie. Cetyl Alcohol to alkohol tluszczowy - stala, woskowa substancja, ktora dziala emolientowo i okluzyjnie. Zmiekcza skore, wyglad ja i pomaga utrzymac nawilzenie. Nie ma nic wspolnego z wysuszajacym alkoholem etylowym.
Alkohole potencjalnie wysuszajace to: Alcohol, Alcohol Denat., Ethanol, Ethyl Alcohol, Isopropyl Alcohol. Alkohole korzystne maja dluzsze nazwy: Cetyl Alcohol, Cetearyl Alcohol, Stearyl Alcohol, Behenyl Alcohol. Pozycja na liscie INCI powie Ci o stezeniu.
Niekoniecznie. Alcohol Denat. pelni wazne funkcje formulacyjne - poprawia penetracje skladnikow aktywnych i nadaje lekka teksture. Problemem jest dopiero wysokie stezenie (top 3 na liscie INCI) w produktach leave-on dla skory suchej lub wrazliwej.
Alkohole tluszczowe maja niski potencjal komedogenny. Cetyl Alcohol i Cetearyl Alcohol sa oceniane na 2/5 w skali komedogennosci, co oznacza niskie ryzyko. Dla wiekszosci osob sa calkowicie bezpieczne, ale przy bardzo tradzikowej skorze warto obserwowac reakcje.